question stringlengths 5 478 | answer stringlengths 3 492 |
|---|---|
पानी या बिजली के संबंध में कुछ मामलों में छूट से संबंधित धाराएँ क्या हैं? | इन मामलों में छूट 287-288 पर सूचीबद्ध है। |
संघ की संपत्ति को किस धारा से छूट प्राप्त है? | संघ की संपत्ति को 285 से छूट प्राप्त है। |
पशुओं और नावों पर कर किससे संबंधित हैं? | पशुओं और नावों पर कर श. VII, सूची II-46 में हैं। |
व्यक्ति और कंपनियों की संपत्ति के पूंजी मूल्य पर कर किस धारा में है? | इस प्रकार का कर श. VII, सूची II-58 में सूचीबद्ध है। |
कृषि आय पर कर किससे संबंधित हैं? | कृषि आय पर कर श. VII, सूची II-55 में हैं। |
माल के स्थानीय क्षेत्रों में प्रवेश पर कर किस धारा में है? | माल के स्थानीय क्षेत्रों में प्रवेश पर कर श. VII, सूची II-53 में हैं। |
संघ और राज्यों के बीच राजस्व वितरण से संबंधित क्या जानकारी दी गई है? | राजस्वों का वितरण संघ और राज्यों के बीच 270 पर दिया गया है। |
जूट, आदि के निर्यात पर अधिभार (surcharge) किस धारा में लगाया जा सकता है? | संघ के उद्देश्यों के लिए जूट, आदि पर अधिभार 271 पर लगाया जा सकता है। |
समाचार पत्रों पर विज्ञापनों से संबंधित कर कहाँ सूचीबद्ध हैं? | समाचार पत्रों पर विज्ञापन से संबंधित कर श. VII, सूची I-85 में हैं। |
अंतर-राज्यीय नदी जल विवाद के संबंध में कौन सी सूची और अनुसूची सूचीबद्ध है? | यह जानकारी Sch. VII, List I-8 में सूचीबद्ध है। |
विदेशी समझौतों के कार्यान्वयन से संबंधित विषय किस सूची में शामिल हैं? | अंतर्राष्ट्रीय समझौते (INTERNATIONAL AGREEMENTS) की कार्यान्वयन संबंधी मामले Sch. VII, List I-14 में हैं। |
किसके लिए कानून बनाने का प्रावधान है जिसे अंतर्राष्ट्रीय सम्मेलनों आदि के निर्णयों को लागू करना है? | अंतर्राष्ट्रीय सम्मेलनों आदि के निर्णयों को लागू करने के लिए कानून बनाना Sch. VII, List I-13 में शामिल है। |
किसके संबंध में संविधान की व्याख्या से संबंधित प्रावधान हैं? | संविधान की व्याख्या का संबंध भाग V, अध्याय IV और भाग VI, अध्याय V से है। |
जिला न्यायाधीश के पद के लिए योग्यता किससे संबंधित है? | जिला न्यायाधीश के पद के लिए पात्रता 236(a) में दी गई है। |
वित्त आयोग की नियुक्ति से कौन सा भाग संबंधित है? | वित्त आयोग की नियुक्ति भाग XII से संबंधित है। |
राज्य के लिए 'राज्य' शब्द किस अनुच्छेद में दिया गया है? | 'राज्य' के लिए परिभाषा अनुच्छेद 152 में दी गई है। |
अत्यधिक पेय (INTOXICATING DRINKS) से संबंधित क्या बताया गया है? | अत्यधिक पेय पदार्थों की उत्पादन, निर्माण, खरीद, बिक्री आदि Sch. VII, List II-8 में हैं। |
झारखंड के लिए राज्य परिषद में सीटों का आवंटन किस अनुसूची में दिया गया है? | झारखंड के लिए राज्य परिषद में सीटों का आवंटन Sch. IV में दिया गया है। |
न्यायिक कार्यवाही की मान्यता किससे संबंधित है? | न्यायिक कार्यवाही की मान्यता Sch. VII, List III-12 में दी गई है। |
किसके संबंध में न्यायिक सेवा की परिभाषा दी गई है? | न्यायिक सेवा की परिभाषा 236(b) में दी गई है। |
किसके लिए कानून बनाने से संबंधित है, जो अंतर्राष्ट्रीय समझौतों के कारण उत्पन्न विवादों में न्यायालयों द्वारा प्रतिबंधित हैं? | संधियों और समझौतों आदि से उत्पन्न होने वाले विवादों में न्यायालयों की क्षेत्राधिकारिता पर प्रतिबंध 363 में बताया गया है। |
किसके संबंध में कानून बनाने का प्रावधान है, जो राज्य एकाधिकारों और भूमि स्वामित्व के लिए कानूनों को बचाते हैं? | राज्य एकाधिकारों और भूमि स्वामित्व के लिए कानूनों को बचाने वाले मौजूदा कानूनों की परिभाषा 305 में दी गई है। |
किसके संबंध में कानून बनाने का प्रावधान है, जो संघ सूची में शामिल हैं? | संघ सूची (Union List) से संबंधित मामले Sch. VII, List I-93 में दिए गए हैं। |
किसके लिए कानून बनाने का प्रावधान है, जो राज्य सूची में शामिल हैं? | राज्य सूची (State List) के मामलों पर कानून बनाना 246(1) में बताया गया है। |
पेंशन या भत्ते के संबंध में सुप्रीम कोर्ट के अधिकारियों और सेवकों के वेतन, भत्तों, अवकाश या पेंशन से संबंधित नियमों को कौन बनाता है? | सुप्रीम कोर्ट के अधिकारियों और सेवकों के वेतन, भत्तों, अवकाश या पेंशन से संबंधित नियमों को राष्ट्रपति बनाते हैं। |
संघ सरकार द्वारा नाम पर किए जाने वाले कार्यकारी कार्य क्या होते हैं? | संघ सरकार द्वारा नाम पर किए जाने वाले कार्यकारी कार्यों का उल्लेख है। |
राष्ट्रपति के पास किस प्रकार की शक्तियों का उल्लेख किया गया है? | राष्ट्रपति को विभिन्न शक्तियाँ प्राप्त हैं, जैसे कि संधियों और समझौतों की स्वीकृति देना। |
संघीय सरकार द्वारा किसी राज्य को विदेशी राज्य नहीं घोषित करने की शक्ति किसके पास होती है? | राष्ट्रपति के पास एक विशिष्ट उद्देश्य के लिए किसी राज्य को विदेशी राज्य न घोषित करने की शक्ति होती है। |
किसके संबंध में राष्ट्रपति आदेश जारी कर सकते हैं? | राष्ट्रपति उन मामलों के संबंध में आदेश जारी कर सकते हैं जो निवारक निरोध में रखे गए व्यक्तियों से संबंधित हैं। |
संघीय कानूनों को लागू करने के लिए कौन सी शक्ति प्रदान की जा सकती है? | राष्ट्रपति के पास किसी अधिनियमों और विनियमों को बनाने की शक्ति होती है। |
किसके संबंध में राष्ट्रपति आदेश जारी कर सकते हैं? | राष्ट्रपति उन राज्यों से अनुदान के संबंध में आदेश जारी कर सकते हैं। |
संघीय निधियों से राजस्व प्राप्त करने की शक्ति किसके पास है? | संघीय संपत्ति से राजस्व प्राप्त करने की शक्ति संबंधित है। |
किसके संबंध में राष्ट्रपति आदेश जारी कर सकते हैं? | राष्ट्रपति उन मामलों के संबंध में आदेश जारी कर सकते हैं जो नदी घाटी परियोजनाओं से जुड़े पानी या बिजली पर करों को शामिल करते हैं। |
संघीय निधियों के लिए अनुमानित प्राप्तियों और व्यय को अलग-अलग दिखाना किसके द्वारा आवश्यक है? | यह अनुसूचित क्षेत्रों और जनजातियों से संबंधित है। |
किसके संबंध में राष्ट्रपति आदेश जारी कर सकते हैं? | राष्ट्रपति उन मामलों के संबंध में आदेश जारी कर सकते हैं जो संक्रमणकालीन अवधि के दौरान कठिनाइयों को दूर करने से संबंधित हैं। |
संघीय सरकार द्वारा किस प्रकार की नियुक्तियाँ की जाती हैं? | संघीय सरकार द्वारा विभिन्न अधिकारियों की नियुक्ति की जाती है, जैसे कि अटॉर्नी-जनरल। |
किसके संबंध में राष्ट्रपति आदेश जारी कर सकते हैं? | राष्ट्रपति उन मामलों के संबंध में आदेश जारी कर सकते हैं जो संघ शासित प्रदेशों के लिए नियमों से संबंधित हैं। |
अनुसूचित क्षेत्रों और जनजातियों के प्रशासन पर कौन सी समिति रिपोर्ट करती है? | एक आयोग अनुसूचित क्षेत्रों के प्रशासन और अनुसूचित जनजातियों की भलाई पर रिपोर्ट करता है। |
किसके संबंध में राष्ट्रपति आदेश जारी कर सकते हैं? | राष्ट्रपति उन मामलों के संबंध में आदेश जारी कर सकते हैं जो संघ के मंत्रियों के लेनदेन और सरकार के व्यवसाय के आवंटन से संबंधित हैं। |
अनुसूचित जनजातियों के कल्याण पर रिपोर्ट करने के लिए आयोग से संबंधित पृष्ठ संख्या क्या है? | यह जानकारी पाठ में नहीं दी गई है। |
राष्ट्रीय अनुसूचित जातियों/राष्ट्रीय अनुसूचित जनजातियों के संबंध में कौन सी धाराएं उल्लिखित हैं? | धारा 338/338A संबंधित है। |
शैक्षिक और आर्थिक हितों की पदोन्नति से संबंधित प्रावधानों पर क्या प्रतिबंध नहीं है? | यह जानकारी पाठ में नहीं दी गई है। |
लोकसभा में सीटों के आरक्षण से संबंधित धारा संख्या क्या है? | धारा 330 संबंधित है। |
राज्य विधान सभा में सीटों के आरक्षण से संबंधित धारा संख्या क्या है? | धारा 332 संबंधित है। |
60 वर्षों के बाद समाप्त होने वाले प्रावधानों से संबंधित धारा संख्या क्या है? | धारा 334 संबंधित है। |
कुछ राज्यों में कल्याण के लिए विशेष मंत्री से संबंधित धारा संख्या क्या है? | धारा 164(1) संबंधित है। |
राष्ट्रपति द्वारा नियुक्त किए जाने वाले विशेष अधिकारी से संबंधित धारा संख्या क्या है? | धारा 338/338A संबंधित है। |
सेवाओं की परिभाषा से संबंधित धारा संख्या क्या है? | धारा 366(26) संबंधित है। |
संघ या राज्य को सेवा प्रदान करने वाले व्यक्तियों की सेवा शर्तों से संबंधित धारा संख्या क्या है? | धारा 309 संबंधित है। |
राज्य विधानमंडल के वित्तीय मामलों से संबंधित विधेयकों पर क्या कहा गया है? | अधिसूचना से संबंधित जानकारी पाठ में नहीं दी गई है। |
विधानसभा सदस्यों की अयोग्यता से संबंधित धारा संख्या क्या है? | धारा 191 और अनुसूची X संबंधित हैं। |
राज्य विधानमंडल के लिए वित्तीय मामलों से संबंधित प्रक्रिया से संबंधित धाराओं का उल्लेख करें। | धारा 202-206 संबंधित है। |
संघ या राज्य में सिविल क्षमताओं में नियोजित व्यक्तियों की बर्खास्तगी से सुरक्षा से संबंधित धारा संख्या क्या है? | धारा 311 संबंधित है। |
राज्य के सार्वजनिक का उल्लेख किस अनुसूची और सूची में किया गया है? | यह जानकारी पाठ में नहीं दी गई है। |
संविधानाची व्याख्या काय आहे? | संविधान हे एक जिवंत दस्तऐवजक असून ते सरकारी प्रणालीला कार्य करण्यास मदत करते. |
या आवृत्तीमध्ये संविधानात कोणकोणत्या दुरुस्त्या समाविष्ट केल्या आहेत? | या आवृत्तीत १९०६ पर्यंत मंजूर झालेल्या सर्व दुरुस्त्यांचा समावेश करण्यात आला आहे. |
जम्मू आणि काश्मीर राज्यावर संविधान कसे लागू होते? | संविधान काही अपवाद आणि सुधारणांसह जम्मू आणि काश्मीर राज्यात लागू आहे, ज्याचा उल्लेख कलम ३७० मध्ये आहे. |
अपेंडिक्स I मध्ये काय समाविष्ट केले आहे? | अपेंडिक्स I मध्ये संदर्भ सुलभ करण्यासाठी संबंधित आदेश समाविष्ट केला आहे. |
संविधानातील दुरुस्त्यांशी संबंधित कोणत्या कायद्यांचा उल्लेख आहे? | १९७८ चा संपादन कायदा, २००२ चा संपादन कायदा आणि २००३ चा संपादन कायदा यांचा उल्लेख आहे. |
संविधानामध्ये 'Art.' म्हणजे काय दर्शवते? | 'Art.' हे 'Article' (कलम) साठी वापरले जाते. |
भाग I मध्ये कशाबद्दल माहिती दिली आहे? | भाग I मध्ये संघ आणि त्याचे क्षेत्र याबद्दल माहिती दिलेली आहे. |
संविधानाच्या भाग II मध्ये काय समाविष्ट आहे? | संविधानच्या भाग II मध्ये नागरिकत्व (Citizenship) समाविष्ट आहे. |
भाग III मध्ये कोणत्या गोष्टींचा समावेश आहे? | भाग III मध्ये मूलभूत हक्क (Fundamental Rights) यांचा समावेश आहे. |
राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy) कोणत्या भागात आहेत? | राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे भाग IV मध्ये आहेत. |
संविधानाच्या भाग V मधील पहिल्या अध्यायात काय आहे? | भाग V च्या पहिल्या अध्यायात राष्ट्रपती आणि उपराष्ट्रपती यांचा समावेश आहे. |
उपराष्ट्रपतींचे कार्य काय असू शकते? | उपराष्ट्रपति हे राज्य परिषदेचे (Council of States) अध्यक्ष म्हणून काम करू शकतात. |
संविधानाच्या भाग IV मध्ये कोणत्या गोष्टींचा समावेश आहे? | भाग IV मध्ये मूलभूत कर्तव्ये (Fundamental Duties) समाविष्ट आहेत. |
राज्य सरकारचे कार्यकारी कार्य कोण करते? | राज्याचे राज्यपाल हे राज्य सरकारचे कार्यकारी कार्य करतात. |
संविधानाच्या भाग VI मध्ये कशाबद्दल माहिती दिली आहे? | भाग VI मध्ये राज्ये (The States) याबद्दल माहिती दिलेली आहे. |
वैधानिक विधानमंडळातील अध्यक्ष आणि उपअध्यक्षा यांच्याशी संबंधित काय समाविष्ट आहे? | यामध्ये अध्यक्ष आणि उपअध्यक्षपदाची सुट्टी, राजीनामा आणि पदावरून काढणे यांचा समावेश आहे. |
विधानिक परिषदेचे अध्यक्ष आणि उपअध्यक्ष यांचे अधिकार काय आहेत? | यामध्ये उपअध्यक्षा किंवा इतर व्यक्तींनी अध्यक्षपदाची कर्तव्ये पार पाडण्याची शक्ती समाविष्ट आहे. |
एखाद्या सदस्याच्या पदावरून काढण्याबाबत ठराव विचारात असताना अध्यक्ष किंवा उपअध्यक्ष यांनी कामकाज चालवण्यास मनाई आहे का? | होय, अशा परिस्थितीत अध्यक्ष किंवा उपअध्यक्षांनी कामकाज चालवू नये. |
विधानिक परिषदेचे अध्यक्ष आणि उपअध्यक्ष यांच्या पदाची सुट्टी, राजीनामा आणि काढण्याबद्दल काय नमूद केले आहे? | यामध्ये या पदांच्या संदर्भातील नियम समाविष्ट आहेत. |
विधानमंडळात सदस्यांचे वेतन आणि भत्ते यांचा उल्लेख कोणत्या विभागात केला आहे? | सदस्य, अध्यक्ष आणि उपअध्यक्ष यांच्यासाठीचे वेतन आणि भत्त्यांचा उल्लेख संबंधित विभागात केलेला आहे. |
राज्य विधानमंडळाच्या कार्यप्रणालीबद्दल काय नमूद केले आहे? | यामध्ये राज्य विधानमंडळाची सचिवालय (Secretariat) समाविष्ट आहे. |
विधानमंडळात मतदानाशी संबंधित कोणत्या गोष्टींचा उल्लेख आहे? | मतदान प्रक्रियेत रिक्त जागा आणि गणसंख्या असूनही विधानमंडळाच्या कृतीची शक्ती या संदर्भात नमूद केली आहे. |
सदस्यांच्या अपात्रतेबद्दल काय समाविष्ट आहे? | यामध्ये सदस्यांच्या अपात्रतासंबंधीचे नियम आणि त्यावरील निर्णय यांचा समावेश आहे. |
राज्य विधानमंडळांची शक्ती, विशेषाधिकार आणि संरक्षण कशाशी संबंधित आहेत? | विधानमंडळे आणि त्यांच्या सदस्य व समित्यांच्या शक्ती, विशेषाधिकार इत्यादींचा उल्लेख यात केला आहे. |
विलेखांचे प्रस्ताव सादर करणे आणि मंजूर करण्यासंबंधी काय समाविष्ट आहे? | यामध्ये विधेयके (Bills) सादर करणे आणि ते मंजूर करण्याच्या प्रक्रियेबद्दलचे नियम आहेत. |
पैसे विधेयकांबाबतची विधान परिषदेच्या शक्तींवर मर्यादा कोणत्या आहेत? | पैसे विधेयकांव्यतिरिक्त इतर विधेयकांसाठी विधान परिषदेच्या शक्तींवर निर्बंधन केले आहे. |
राज्य विधानमंडळातील आर्थिक बाबींशी संबंधित काय समाविष्ट आहे? | यामध्ये वार्षिक आर्थिक विवरण, अंदाजपत्रक आणि विनियोग विधेयक (Appropriation Bills) यांचा समावेश आहे. |
विधानमंडळात वापरल्या जाणाऱ्या भाषेबद्दल काय नमूद केले आहे? | विधानमंडळामध्ये वापरायच्या भाषेशी संबंधित नियम समाविष्ट आहेत. |
उच्च न्यायालयांबद्दल कोणती माहिती दिली आहे? | राज्यंमधील उच्च न्यायालये, त्यांची नोंदणीची स्थिती आणि उच्च न्यायालयांची निर्मिती याबद्दल माहिती दिलेली आहे. |
पंचायात् यांच्याशी संबंधित काय समाविष्ट आहे? | यात पंचायात् यांची व्याख्या, रचना, सदस्यांचे आरक्षण आणि त्यांचे अधिकार व जबाबदाऱ्या यांचा समावेश आहे. |
भारताचे नाव काय आहे? | भारताचे नाव भारत आहे. |
भारताची रचना कशी आहे? | भारत हे राज्यांचे संघराज्य आहे. |
भारताच्या भूभागामध्ये काय समाविष्ट आहे? | भारताच्या भूभागात राज्ये, पहिले अनुसूचीतील संघशासित प्रदेश आणि प्राप्त झालेले इतर प्रदेश यांचा समावेश आहे. |
संसद कोणती शक्ती वापरू शकते? | संसद कायद्याद्वारे नवीन राज्ये भारतात समाविष्ट करू शकते किंवा स्थापित करू शकते. |
नवीन राज्य तयार करण्यासाठी संसद काय करू शकते? | संसद एखाद्या राज्यातून भूभाग वेगळा करून, दोन किंवा अधिक राज्यांना एकत्र करून, किंवा कोणत्याही प्रदेशाला राज्यातील भागाशी जोडून नवीन राज्ये बनवू शकते. |
अनुच्छेद २ आणि ३ अंतर्गत केलेले कायदे कशासाठी आवश्यक आहेत? | या कायद्यांमध्ये पहिल्या आणि चौथ्या अनुसूचीमध्ये सुधारणा समाविष्ट करणे आवश्यक आहे. |
संविधानाच्या प्रारंभावेळी भारतीय नागरिक होण्यासाठी कोणती अटी आहेत? | भारताच्या भूभागात domicile असणे, भारतात जन्मलेले असणे, किंवा पालकांपैकी एकाचा भारतात जन्म घेणे आवश्यक आहे. |
पाकिस्तानमध्ये स्थलांतरित झालेल्या व्यक्तींसाठी काय तरतूद आहे? | ज्या व्यक्तींनी पाकिस्तानमधील प्रदेशात स्थलांतर केले आहेत, ते संविधानाच्या प्रारंभावेळी भारतीय नागरिक मानले जातील. |
१९४७ मार्च १ तारखेनंतर भारतातून पाकिस्तानमध्ये स्थलांतरित झालेल्या व्यक्तीबद्दल काय आहे? | या व्यक्तींना भारतीय नागरिक मानले जाणार नाही. |
भारताबाहेर राहणाऱ्या पण भारताच्या मूळ प्रवाहातील व्यक्तींसाठी कोणती तरतूद आहे? | जर त्या व्यक्तीने भारतात नोंदणी केली असेल, तर ती भारतीय नागरिक मानली जाईल. |
कोणत्या प्रकारची नागरिकत्वे संविधानाने स्वीकारण्यास मनाई करते? | ज्या व्यक्तींनी स्वेच्छेने कोणत्याही परदेशी राज्याची नागरिकता प्राप्त केली आहे, ते भारतीय नागरिक नसतील. |
भारताचे नाव काय आहे? | भारताचे नाव भारत आहे. |
संसद नवीन राज्ये कशा प्रकारे तयार करू शकते? | संसद कायद्याद्वारे एखाद्या राज्यातून भूभाग वेगळा करून, दोन किंवा अधिक राज्यांना एकत्र करून, किंवा कोणत्याही प्रदेशाला राज्यातील भागाशी जोडून नवीन राज्ये बनवू शकते. |
भारताच्या संघराज्यात काय समाविष्ट आहे? | भारतात राज्ये आणि पहिले अनुसूचीतील संघशासित प्रदेश यांचा समावेश आहे. |
संसद नवीन राज्यांची निर्मिती कशी करू शकते? | संसद कायद्याद्वारे एखाद्या राज्यातून भूभाग वेगळा करून, दोन किंवा अधिक राज्यांना एकत्र करून, किंवा कोणत्याही प्रदेशाला राज्यातील भागाशी जोडून नवीन राज्ये बनवू शकते. |
या भागातील तरतुदींच्या अधीन भारताचा नागरिक असलेल्या व्यक्तीचे काय अधिकार आहेत? | संसदेवाने बनवलेल्या कोणत्याही कायद्याच्या अधीन राहून ती व्यक्ती नागरिक राहील. |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.